Kody GTU – kiedy i w jakim przypadku należy je stosować

Kody GTU (Grupy Towarowo-Usługowe) stosowane są w ewidencji sprzedaży VAT (JPK_V7) w przypadku określonych, wskazanych w przepisach, towarów bądź usług – np. alkoholu, paliwa, elektroniki. Nie są one wpisywane na fakturze, ale w JP, nie stosuje się ich też przy zakupach lub transakcjach poza listą GTU.

Spis treści:

1. Czym są kody GTU i dlaczego są obowiązkowe?
2. Kiedy stosuje się kody GTU?
3. Lista kodów GTU i ich znaczenie
4. Jak prawidłowo oznaczać kody GTU w fakturach i JPK_V7?
5. Najczęstsze błędy przy stosowaniu kodów GTU
6. Najczęściej zadawane pytania o kody GTU

Czym są kody GTU i dlaczego są obowiązkowe?

W ramach nowego Jednolitego Pliku Kontrolnego JPK_V7 wprowadzono kody GTU. Nowe przepisy o kodach GTU, które weszły w życie od 1 października 2020 roku, zastąpiły obowiązującą wcześniej deklarację i ewidencję VAT. Odpowiedzmy więc na pytanie – kody GTU co to jest? Kody GTU, czyli Grupy Towarowo-Usługowe, stanowią specjalne oznaczenia, które służą do identyfikacji konkretnych typów towarów i usług w ewidencji sprzedaży VAT. Aby zrozumieć co oznaczają kody GTU, należy zwrócić uwagę na symbole, od GTU_01 do GTU_13 – te specyfikują ich kategorię, jednak dokładne znaczenie kodów GTU wyjaśnimy w dalszej części artykułu. Powszechnym pytaniem wśród e-sprzedawców jest obowiązek kodów GTU. Stosowanie ich wobec określonych w przepisach jest wymogiem, ponieważ pozwalają Krajowej Administracji Skarbowej łatwiej analizować transakcje wrażliwe i wykrywać potencjalne nadużycia, jak np. karuzele podatkowe. Oznaczenia te pozwalają również zwiększyć transparentność obrotu gospodarczego.

Kiedy stosuje się kody GTU?

Przedsiębiorcy w branży e-commerce często wahają się kiedy stosować kody GTU – oznaczenia te nie są wpisywane na fakturze, pojawiają się jedynie w ewidencji sprzedaży VAT, co może prowadzić do pewnej dezorientacji wśród nowych sprzedawców. Aby zrozumieć GTU kiedy wymagane, należy w pierwszej kolejności zweryfikować asortyment sklepu – korzysta się z nich w przypadku tak zwanych towarów i usług wrażliwych, w branżach szczególnie narażonych na oszustwa podatkowe (np. transport, gastronomia, motoryzacja). W zestawieniu kody GTU a sprzedaż można podać przykłady takie jak alkohol, leki i wyroby medyczne, sprzęt RTV, paliwo, samochody. Kody GTU kiedy stosować – zależy to od typu sprzedawanych towarów lub świadczonych usług, te muszą znajdować się na liście. Należy podkreślić, że obowiązują one zarówno dla krajowych, jak i zagranicznych kontrahentów, jeśli transakcja podlega ewidencji VAT w Polsce. Kody GTU nie są stosowane natomiast przy zakupach i kosztach lub fakturach korygujących zakup.

Lista kodów GTU i ich znaczenie

Przejdźmy do kluczowej kwestii, jaką jest lista kodów GTU – pozwoli Ci ona szybko zweryfikować, czy kody GTU towarowe są potrzebne Twojej firmie w rozliczeniach podatkowych.

Kody GTU dla towarów (GTU_01 – GTU_10)

GTU dla towarów obejmuje 10 kategorii, z którego każda ma pewne znaczenie dla branży e-commerce:

• GTU_01 – Napoje alkoholowe – dotyczy wyrobów alkoholowych, np. wina, piwa, wódki, likierów.
• GTU_02 – Paliwa i oleje – paliwa silnikowe, smary, gaz płynny, oleje opałowe i tym podobne produkty, często dostępne w internetowych sklepach motoryzacyjnych.
• GTU_03 – Oleje roślinne i zwierzęce – stosowane w celach spożywczych lub przemysłowych, towar tego typu można powszechnie znaleźć np. w sklepach z żywnością.
• GTU_04 – Wyroby i susz tytoniowy – papierosy, cygara i podobne produkty, będące podstawą oferty sklepów z akcesoriami tytoniowymi.
• GTU_05 – Odpady i surowce wtórne – sprzedaż złomu, tworzyw sztucznych i innych materiałów nadających się do recyklingu. Rzadko obecne na rynku internetowym, jednak niektóre firmy mogą być przynajmniej częściowo aktywne w sieci.
• GTU_06 – Urządzenia elektroniczne – na przykład komputery, telefony, sprzęt RTV i AGD, stanowiące podstawę oferty wielu e-sprzedawców i sklepów internetowych.
• GTU_07 – Pojazdy i części samochodowe – w tym samochody, motocykle, akumulatory, istotne zwłaszcza dla sklepów motoryzacyjnych i sprzedawców części.
• GTU_08 – Metale szlachetne i biżuteria – złoto, srebro, platyna, kamienie szlachetne i wykonane z nich akcesoria, które można znaleźć głównie w sklepach jubilerskich.
• GTU_09 – Leki i wyroby medyczne – zaliczając także suplementy, kosmetyki medyczne, testy diagnostyczne, powszechnie dostępne w aptekach internetowych, okazjonalne w sklepach ze zdrową żywnością.
• GTU_10 – Towary budowlane – głównie obejmując materiały i narzędzia, a także elementy wyposażenia wnętrz. Produkty charakterystyczne dla sklepów z narzędziami, sprzętem domowym.

Kody GTU dla usług (GTU_11 – GTU_13)

Kompletna GTU kody lista zawiera jeszcze trzy pozycje, które nie dotyczą sprzedaży towaru, ale GTU dla usług. Część ta opisuje:

• GTU_11 – Usługi prawnicze – świadczone przez adwokatów, kancelarie, radców prawnych.
• GTU_12 – Usługi doradcze, księgowe, reklamowe i informatyczne – przede wszystkim nastawione na wsparcie działalności gospodarczej.
• GTU_13 – Usługi transportowe i magazynowe – przewóz osób i towarów, przechowywanie, logistyka.

Jak prawidłowo oznaczać kody GTU w fakturach i JPK_V7?

Wszystkie procesy związane z rozliczeniami podatkowymi zasługują na szczególną staranność, aby zapobiec potencjalnym błędom, które mogą okazać się dla przedsiębiorcy bardzo kosztowne. Faktury z GTU są stosunkowo proste, jednak wielu sprzedawców nie jest jeszcze przyzwyczajona do zmian, jakie wprowadziły kody oznaczenia GTU na fakturach. Oznaczenia GTU zamieszcza się:

• W części ewidencyjnej pliku JPK_V7, czyli w rejestrze sprzedaży VAT.
• Przy każdej fakturze sprzedaży, gdy obejmuje ona towar bądź usługę z listy GTU_01–GTU_13.
• Jako oznaczenie pola GTU_XX = 1 (XX oznacza numer grupy, np. GTU_01 dla alkoholu).

Należy zaznaczyć, że oznaczenia GTU na fakturach sprzedaży nie mogą być umieszczane bezpośrednio, ani w treści, ani w opisie pozycji. Nie stosuje się także kodu GTU na fakturach zakupowych, notach korygujących ani dokumentach wewnętrznych. Pojawiają się one tylko w pliku JPK_V7. Proces obsługi GTU faktury może zostać znacznie usprawniony z wykorzystaniem automatyzacji w systemach do zarządzania e-commerce, takich jak Apilo. Istnieje wiele praktycznych zalet takiego rozwiązania – między innymi:

• znaczna oszczędność czasu,
• zminimalizowanie ryzyka błędów,
• większy komfort pracy,
• ewidencja sprzedaży na masową skalę.

Najczęstsze błędy przy stosowaniu kodów GTU

Chociaż od wprowadzonych zmian upłynęło już parę lat, to błędy w kodach GTU są niestety nadal dość powszechne, zwłaszcza wśród nowych i niedoświadczonych sprzedawców. Warto poznać typowe pomyłki, aby wiedzieć jak uniknąć błędów GTU i nie narażać się na potencjalne konsekwencje. Najczęstsze błędy JPK GTU to:

• brak oznaczenia GTU,
• błędny kod,
• zastosowanie kodu GTU w niewłaściwym miejscu,
• niejednoznaczne przypisanie kodu przy fakturze obejmującej wiele kategorii,
• ręczne błędy przy masowej obsłudze GTU.

Błędy GTU w fakturach nie powodują samego obowiązku zapłaty VAT, ale mogą prowadzić do konsekwencji podatkowych. W większości przypadków pomyłki skutkują zakwestionowaniem poprawności ewidencji przez urząd skarbowy i wezwania przedsiębiorcy do poprawki. Korekta kodu GTU jest czasochłonna, szczególnie w przypadku masowych rozliczeń, zazwyczaj prowadzi także do opóźnienia zwrotów i rozliczeń VAT. Brak kodu GTU a korekta JPK wymaga jak najszybszej reakcji, aby nie doprowadzić do poważniejszych komplikacji. Firma naraża się przy tym na dodatkową kontrolę ze strony KAS, a nieprawidłowości w ewidencji podatkowej przyczyniają się do nałożenia kar finansowych. Rozsądnie jest być zapobiegliwym i ograniczyć ryzyko pomyłek. W tym celu niezwykle przydatna okazuje się wspomniana już automatyzacja z wykorzystaniem profesjonalnego systemu ERP – skutecznie zmniejsza ona szansę na błędy spowodowane czynnikiem ludzkim. Ponadto, warto zainwestować także w szkolenia zespołu odpowiedzialnego za ewidencję sprzedaży i stosować gotowe szablony z przypisanymi kodami GTU.

Najczęściej zadawane pytania o kody GTU

Czym są kody GTU i kto musi je stosować?

Kody GTU to oznaczenia towarów i usług wrażliwych w ewidencji VAT, których nie wpisuje się na fakturze, tylko w JPK. Stosować muszą je wszyscy czynni podatnicy VAT przy sprzedaży towarów lub usług sprecyzowanych w liście GTU_01-GTU_13.

Kiedy należy oznaczać sprzedaż kodem GTU?

Sprzedaż należy oznaczyć kodem GTU zawsze, gdy faktura dotyczy towarów lub usług znajdujących się na liście GTU_01–GTU_13.

Czy sprzedaż w sklepie internetowym wymaga kodów GTU?

Tak, jeśli sprzedawany w sklepie towar jest uwzględniony na liście GTU_01-GTU_13.

Jakie są kary za brak lub błędne oznaczenie kodu GTU?

Brak lub błędne oznaczenie kodu GTU traktowane jest jako błąd w ewidencji VAT i może prowadzić do wezwania do korekty JPK, kar finansowych, kontroli KAS oraz opóźnień w zwrotach VAT.

Zobacz integracje z programami księgpwymi i erp

Zastrzeżenie: Pamiętaj, że ten wpis blogowy ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi on porady prawnej, księgowej ani biznesowej. W celu podjęcia konkretnych decyzji, zawsze skonsultuj się z odpowiednim specjalistą.